joomla templates top joomla templates template joomla

Wystawa o niemieckiej nauce w służbie nazizmu trafi do Polski

Michał Kurkiewicz włącz . Opublikowano w Kraj nauka i edukacja

Od 2006 roku w Niemczech pokazywana jest wystawa „Nauka. Planowanie. Wypędzenia. Generalny Plan Wschodni narodowych socjalistów” opisująca uwikłanie niemieckich naukowców w hitlerowską politykę na okupowanym wschodzie. W kwietniu trafi ona do Polski. Najpierw zostanie pokazana w stołecznym Centrum Edukacyjnym IPN im. Janusza Kurtyki, a później w Lublinie, Wrocławiu, Poznaniu i Gdyni.

Głównym tematem wystawy jest Generalny Plan Wschodni (Generalplan Ost) – powstały w czasie II wojny światowej niemiecki projekt zaprowadzenia nowego ładu etnicznego w Europie Środkowo-Wschodniej. Przewidywał on osiedlenie w ciągu 25 lat pięciu milionów Niemców na zaanektowanej części Polski oraz w zachodniej części Związku Sowieckiego. Miliony mieszkających tu Słowian i Żydów miały zostać zniewolone, wypędzone albo wymordowane.

Duży udział w powstaniu Planu miała Niemiecka Wspólnota Badawcza - Deutsche Forschungsgemeinschaft (DFG), instytucja założona w 1920 roku jako „Wspólnota na rzecz ratowania nauki niemieckiej”. Podporządkowana hitlerowskiemu reżimowi DFG przeznaczyła na realizację Generalnego Planu Wschodniego znaczą część swego budżetu.

DFG pod koniec lat dziewięćdziesiątych dojrzała do krytycznego spojrzenia na swoją przeszłość i zainicjowała projekt badawczy o swej historii. Jednym z jego efektów jest wystawa „Nauka. Planowanie. Wypędzenia. Generalny Plan Wschodni narodowych socjalistów”. Od 2006 roku została ona pokazana w 26 miastach Niemiec.

Obecny prezydent DFG prof. Mathias Kleiner informując o przyjeździe wystawy do Polski, powiedział, że pokazuje ona jak bliskie związki łączyły naukę i politykę w okresie Trzeciej Rzeszy. „To przestroga dla współczesnych naukowców” – podkreślił. W ocenie zastępcy dyrektora archiwów IPN Wojciecha Sawickiego, w Polsce stosunkowo niewiele wiadomo o uwikłaniu naukowców w Generalny Plan Wschodni. „Dowiemy się czegoś, czego do tej pory nie było w literaturze naukowej, a tym bardziej w popularnych publikacjach” – powiedział Sawicki.

Wystawa będzie czynna w Warszawie, w Centrum Edukacyjnym IPN „Przystanek Historia” im. Janusza Kurtyki (ul. Marszałkowska 21/25) od 2 kwietnia do 13 maja. Później odwiedzi Lublin (30 maja – 1 lipca), Wrocław (6 lipca – 26 lipca), Poznań (31 lipca – 31 sierpnia) i Gdynię (5 września – 4 października).

Wystawę swoim patronatem objęli marszałek Sejmu Ewa Kopacz i przewodniczący Bundestagu Norbert Lammer. Uroczyste jej otwarcie z udziałem polskich i niemieckich VIP-ów ze świata nauki, dyplomacji i polityki zaplanowano na 17 kwietnia.